ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΝΑΛΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΟΚΕΝΤΡΙΚΟΤΗΤΑ

«Αν δεν υπάρξει ένας πολύ διαφορετικός πολιτισμός, δεν θα υπάρξει καθόλου πολιτισμός», ήταν η παρακαταθήκη που άφησε ο William Osler, περίπου πριν από έναν αιώνα. Και να που σήμερα η Ιατρική καλείται να αντλήσει από αυτήν. Οι αλλαγές παραδείγματος (Ιατρική Ακριβείας, βασιζόμενη σε ενδείξεις Ιατρική), η επέλαση της βιοτεχνολογίας (π.χ. ιατρικοποίηση, υγιεινισμός) και της ψηφιακής τεχνολογίας (π.χ. τηλεϊατρική, τεχνητή νοημοσύνη), η ανασύνταξη των υπηρεσιών υγείας (π.χ. μοντέλα περίθαλψης, ασθενοκεντρική περίθαλψη) και οι καινούργιες νοσηλευτικές ανάγκες που διαρκώς ανακύπτουν (π.χ. γήρανση, χρόνια νοσήματα), συμπαρασύροντας τους ρόλους των βασικών πρωταγωνιστών —του γιατρού και του αρρώστου—, διογκώνουν συνεχώς το ανθρωπιστικό έλλειμμα της σύγχρονης Ιατρικής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σχέση γιατρού-αρρώστου, που ποτέ δεν θα πάψει να βρίσκεται στον πυρήνα της ανθρωπιστικής Ιατρικής, δέχεται σημαντικές πιέσεις αναπροσαρμογής. Παράλληλα, η μετάθεση μεγάλου μέρους της εξουσίας της Ιατρικής από τον γιατρό στα υγειονομικά συστήματα επηρεάζει τη συλλογική συμπεριφορά των γιατρών και διαμορφώνει νέα προτάγματα. Ουσιαστικά, η Ιατρική καλείται πλέον να ξεκαθαρίσει τι μέλλεται αναγκαστικά να χαθεί και τι θα επιλέξει να διαφυλάξει από όλα εκείνα τα στοιχεία που μέχρι σήμερα καθόριζαν την ανθρωπιστική της έκφραση. Στη συγκεκριμένη συγκυρία, οι γιατροί καλούνται να λειτουργήσουν ως οι «οργανικοί διανοούμενοι» που προσδίδουν στη σύγχρονη κοινωνία ανθρωπιστική συνείδηση της αρρώστιας. Η συμμετοχή τους στη διαμόρφωση και τη λειτουργία των μοντέλων περίθαλψης που θα υιοθετήσουν τα υγειονομικά συστήματα του μέλλοντος συνιστά πράξη ανθρωπιστικής Ιατρικής μείζονος σημασίας.