ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Γιατί είναι τόσο σημαντική η δημοκρατία σήμερα; Τι σημαίνει πραγματικά η επικράτησή της στον σύγχρονο κόσμο; Πώς καθορίζει το πολιτικό φαντασιακό του σημερινού ανθρώπου; Στη διάρκεια του 20ού αιώνα η δημοκρατία αναδείχθηκε στον πολιτικό πυρήνα του πολιτισμού που εξάγει η Δύση στον υπόλοιπο κόσμο. Σήμερα, καθώς οι νεότευκτες δημοκρατίες στη Μέση Ανατολή και αλλού αρχίζουν να ανθούν, επιβάλλεται περισσότερο από ποτέ να κατανοήσουμε τι είναι πραγματικά η δημοκρατία. Στο βιβλίο αυτό ο Τζων Νταν, ένας από τους κορυφαίους πολιτικούς στοχαστές στην Αγγλία, επιχειρεί να εξηγήσει την ξεχωριστή θέση που κατέχει η δημοκρατία στον σημερινό κόσμο. Μέσα από μια ιστορική ανασκόπηση, με βασικούς σταθμούς τη γέννηση της ιδέας και του πρώτου δημοκρατικού πολιτεύματος στην αρχαία Αθήνα και στη συνέχεια, σχεδόν δυο χιλιετίες αργότερα, την αναβίωση και τη μεταμόρφωση της δημοκρατίας κατά την Αμερικανική και Γαλλική Επανάσταση, ο Νταν θα δώσει την απάντησή του επιστρατεύοντας την ιδέα της αντιπαλότητας μεταξύ του «συστήματος του εγωισμού» και του «συστήματος της ισότητας», για την οποία είχε κάνει λόγο ο Μπουοναρρότι: Η δημοκρατία υποστήριξε το (αριστοκρατικών καταβολών) σύστημα του εγωισμού, κι αυτό από την πλευρά του υιοθέτησε και αναδιαμόρφωσε τη δημοκρατία. Έτσι, ενώ το σύστημα του εγωισμού ορίζεται ακριβώς μέσα από την αντίθεσή του προς αυτό που κατεξοχήν ορίζει τη δημοκρατία, δηλ. το σύστημα της ισότητας, η δημοκρατία κατάφερε να επικρατήσει επειδή «σύναψε ειρήνη» με τον πλούτο και την ισχύ, που με τη σειρά τους ωφελήθηκαν από τη νομική ισότητα των πολιτών. Χάρη σε αυτή την εξισορροπητική λειτουργία της η δημοκρατία αναδείχθηκε στην αποτελεσματικότερη πολιτειακή μορφή της νεωτερικής κοινωνίας. Κι αν σήμερα μας φαίνονται πολλά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δημοκρατίες της Δύσης, ο Νταν μας υπενθυμίζει ότι η δημοκρατία δεν είναι πανάκεια για κανένα από αυτά. Αλλά είναι εντελώς λάθος να τα αποδίδουμε σε αυτήν. Αν υπάρχει ευθύνη, αν τελικά αποδειχθεί ότι υπάρχει, δεν θα βρίσκεται