Διήγησις των περί την εν Τεργέστη Ελληνικήν Κοινότητα σπουδαιοτέρων συμβάντων, από της συστάσεως αυτ

Διήγησις των περί την εν Τεργέστη ελληνικήν κοινότητα σπουδαιοτέρων συμβάντων από της συστάσεως αυτής μέχρι των καθ’ ημάς χρόνων, Τεργέστη 1882. Η Διήγησις είναι πανηγυρική δίγλωσση (στα ελληνικά και στα ιταλικά) έκδοση για την εκατονταετηρίδα από τη σύσταση της ελληνικής κοινότητας της Τεργέστης, το 1782. Το έτος αυτό οι Έλληνες , που εγκαταστάθηκαν για πρώτη φορά στην Τεργέστη το 1734, αποχωρίστηκαν από τους Γιουγκοσλάβους («Ιλλυριούς») ορθοδόξους και σύστησαν δική τους κοινότητα, το λεγόμενο «Γένος». Ο άγνωστος συγγραφέας, παραθέτει τα ονόματα των 63 ιδρυτών της κοινότητας, εξιστορεί την ίδρυση του ελληνορθόδοξου ναού του Αγίου Νικολάου, τη σύνταξη του πρώτου καταστατικού της κοινότητας (1786), τη σώφρονα στάση του προέδρου της κοινότητας Ιωάννη Βορδώνη κατά τη σύντομη Γαλλοκρατία (1809-1810), την περίθαλψη των προσφύγων που προήλθαν από την επαναστατημένη Ελλάδα (1821-26), την ίδρυση του νοσοκομείου, του νέου κοιμητηρίου και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τα σχολεία και τους ευεργέτες της κοινότητας. Επ’ αυτού παραθέτει πίνακα των κληροδοτημάτων (1782-1881) καθώς και πίνακα των αξιωματούχων της κοινότητας («κυβερνητών», «συγκαθέδρων», «συνδίκων» και εφόρων των σχολείων) από τη σύστασή της έως το 1882. Το βιβλίο αποτελεί πολύτιμη πηγή για μία από τις πλέον σημαίνουσες παροικίες της ελληνικής Διασποράς.