ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΙΣ ΤΑΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ (ΒΙΒΛΙΟΔΕΤΗΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ)

τίτλος του βιβλίου κατά τε τους παλαιοτέρους των κωδίκων και τας αρχαιοτέρας μαρτυρίας των εκκλησ. συγγραφέων (πρβλ. Ειρηναίου 5,13, Κλήμεν. Αλεξ. Στρωμ. 5, 12, Tertul. de Baptism 10 κλπ.) υπήρξεν ανέκαθεν Πράξεις Αποστόλων ή Πράξεις των Αποστόλων ή Πράξεις ή σπανίως μετά του άρθρου Αι Πράξεις, λατινιστί Acta και συνηθέστερον Actus Apostolorum. Ο τίτλος ούτος, ιδία άνευ του άρθρου, ανταποκρίνεται αρκούντως προς το περιεχόμενον του βιβλίου, εν τω οποίω εκτίθεται εκλογή και οιονεί απάνθισμά τι πράξεων, δι ων οι απόστολοι συνετέλεσαν την ίδρυσιν και επέκτασιν της Εκκλησίας. Δεν έχομεν εν αυτώ την ιστορίαν πάντων των Αποστόλων. Αλλ ουδέ πάσα η δράσις των δυο κορυφαίων του αποστολικού χορού, περί τους οποίους συνυφαίνεται η όλη ιστορία των Πράξεων, εξιστορείται εν τω βιβλίω τούτω. Απλώς και μόνον παρακολουθείται εν αυτώ εν ταις γενικαίς γραμμαίς της δράσεως του Πέτρου και του Παύλου ιδία η εγκαθίδρυσις της νέας πίστεως εν τη Ιερουσαλήμ και η εκείθεν εκκίνησις και πορεία και επέκτασις αυτής ανά την Παλαιστίνην και τον εθνικόν κόσμον μέχρις ου εκηρύχθη αυτή υπό του Παύλου και εν αυτή τη κοσμοκρατείρα Ρώμη.
Ομοφώνως η εκκλησιαστική αρχαιότης μαρτυρεί περί του βιβλίου των Πράξεων αποδίδουσα αυτό εις τον ευαγγελιστήν Λουκάν. Πρώτην ρητήν μαρτυρίαν περί τούτου έχομεν εν των κανόνι του Muratori, μετ αυτήν δε έρχεται (μεταξύ των 181 και 189 μ.Χ.) η μαρτυρία του Ειρηναίου, ο οποίος δεν μαρτυρεί απλώς ότι συγγραφεύς των Πράξεων είναι ο Λουκάς (Κατά Αιρέσ. 3,1), αλλά και χρησιμοποιεί το βιβλίον, παραθέτων περί τα πεντήκοντα χωρία εξ αυτού, τινά των οποίων αποδίδει ρητώς εις τον Λουκάν [...]